UTP - skrętka nieekranowana (z ang. unshielded twisted pair)

Kabel typu UTP jest zbudowany ze skręconych ze sobą par przewodów i tworzy linię
zrównoważoną (symetryczną).Skręcenie przewodów ze splotem 1 zwój na 6-10 cm
chroni transmisję przed interferencją otoczenia. Tego typu kabel jest powszechnie
stosowany w sieciach informatycznych i telefonicznych, przy czym istnieją różne
technologie splotu, a poszczególne skrętki mogą mieć inny skręt. Dla przesyłania
sygnałów w sieciach komputerowych konieczne są skrętki kategorii 3 (10 Mb/s)
i kategorii 5 (100 Mb/s),przy czym powszechnie stosuje się tylko tą ostatnią.






FTP - skrętka foliowana (z ang. foiled twisted pair)


Jest to skrętka ekranowana za pomocą folii z przewodem uziemiającym. Przeznaczona
jest głównie do budowy sieci komputerowych umiejscowionych w ośrodkach o dużych
zakłóceniach elektromagnetycznych. Stosowana jest również w sieciach
Gigabit Ethernet(1 Gb/s) przy wykorzystaniu wszystkich czterech par przewodów.








STP - skrętka ekranowana (z ang. shielded twisted pair)


Różni się od skrętki FTP tym, że ekran jest wykonany w postaci oplotu i zewnętrznej
koszulki ochronnej. Jej zastosowanie wzrasta w świetle nowych norm europejskich EMC
w zakresie emisji EMI (ElectroMagnetic Interference) - ograniczających promieniowanie
dla nieekranowanych kabli telekomunikacyjnych przy wyższych częstotliwościach pracy.
Skrętka STP jest stoswana powszechnie tylko w niektórych krajach jako alternatywa
skrętki nieekranowanej. Skrętka STP jest zabezpieczona przed przesłuchami z zewnątrz
i używana w sieciach komputerowych oraz używaną wtedy, gdy trzeba ciągnąć kabel
w miejscach gdzie wystepują zewnętrzne zakłócenia elektromagnetyczne
(np. w pobliżu kabli elektrycznych).





Poza wyżej wymienionymi skrętkami można spotkać także hybrydy tych rozwiązań:
U-STP - każda para przewodów otoczona jest osobnym ekranem z folii
F-FTP - każda para przewodów otoczona jest osobnym ekranem z folii, cały kabel jest również pokryty folią.
S-FTP - cały kabel otoczony jest ekranem z folii i dodatkowo oplotem.
S-STP - każda para przewodów otoczona jest osobnym ekranem - oplotem, cały kabel pokryty jest oplotem.

Oploty głównie wykonane są z ocynkowanej siatki miedzianej. Wymienione wyżej rodzaje występują jako kabel zewnętrzny i wewnętrzny.
Zewnętrzna skrętka na ogół jest czarna, jednakże można ją również spotkać w innych kolorach. Również istnieje kabel żelowany, w którym
wszystkie żyły oblane są żelem dielektrycznym. Taki kabel stosuje się w miejscach gdzie występuje zwiększona wilgoć, np. w ziemii.

Kable te możemy spotkać jako kable 2-, 4-, 10-, 25-, 50- i 100-parowe. Wszystko zależy od tego do czego chcemy wykożystać ów kabel.


Wszystkie skrętki zostały podzielone wg. kategorii ujętych w specyfikacji EIA/TIA w kilka grup:

* kategoria 1 - tradycyjna nieekranowana skrętka telefoniczna przeznaczona do przesyłania głosu, nie przystosowana do transmisji danych
* kategoria 2 - nieekranowana skrętka, szybkość transmisji do 4 MHz. Kabel ma 2 pary skręconych przewodów
* kategoria 3 - skrętka o szybkości transmisji do 10 MHz, stos. w sieciach Token Ring (4 Mb/s) oraz Ethernet 10Base-T (10 Mb/s).
   Kabel zawiera 4 pary skręconych przewodów
* kategoria 4 - skrętka działająca z szybkością do 16 MHz. Kabel zbudowany jest z czterech par przewodów
* kategoria 5 - skrętka z dopasowaniem rezystancyjnym pozwalająca na transmisję danych z szybkością 100 MHz pod warunkiem poprawnej
   instalacji kabla (zgodnie z wymaganiami okablowania strukturalnego) na odległość do 100 m
* kategoria 5e - (enchanced) - ulepszona wersja kabla kategorii 5. Jest zalecana do stosowana w przypadku nowych instalacji
* kategoria 6 - skrętka umożliwiająca transmisję z częstotliwością do 200 MHz. Kategoria ta obecnie nie jest jeszcze zatwierdzona
   jako standard, ale prace w tym kierunku trwają
* kategoria 7 - kabel o przepływności do 600 MHz. Będzie wymagać już stosowania nowego typu złączy w miejsce RJ-45 oraz kabli każdą parą
   ekranowaną oddzielnie. Obecnie nie istnieje.

Warto wspomnieć również, że skrętki wykonywane są w znormalizowanych średnicach, które podawane są w jednostkach AWG oraz mogą zawierać
różną liczbę par. Powszechnie w sieciach komputerowych stosuje się skrętki czteroparowe. Warto też zwrócić uwagę, że ponieważ kategoria 6
nie jest jeszcze potwierdzona normami międzynarodowymi, oraz mając na uwadze zalety, a także ciągle spadający koszt łączy światłowodowych
może się okazać, że w niedalekiej przyszłości struktury budowane w oparciu o medium światłowodowe będą tańsze niż te, budowane w oparciu
o drogi kabel miedziany kategorii 6.


Skrętki komputerowe, czyli 4-parowe najczęściej zakańczamy wtyką RJ45. Takie kable nazywamy "patchcordami". Istnieją dwa schematy połączeń.


Schematy budowy patchcordów komputerowych:

- Skrętka z połączeniem prostym (straight-through)

Taki kabel głównie stosujemy do połączenia Ethernet karty sieciowej w komputerza z koncentratorem (np. routerem).



- Skrętka z połączeniem krzyżowym (cros-over)

Takie połączenie stosujemy do połączenia dwóch komputerów bez koncentratora, czasem przy połączeniu dwóch koncentratorów.



Jest kilka metod połączenia tych kabli. Jednakże proponuje właśnie te.
Jeżeli chcemy aby nasza sieć zapewniała nam transmisje 100 Mbps musimy skrupulatnie przestrzegać by kolory poszczególnych
przewodów połączyć wg. ściśle określonej kolejności. Związane jest to z koniecznością ich wzajemnego "ekranowania" się.